Nowoczesna stomatologia w natarciu

Zdziwisz się, jakie możliwości ma nowoczesna stomatologia

Fascynujemy się możliwościami współczesnej chirurgii plastycznej czy transplantologii. Nowoczesna stomatologia także ma do zaoferowania zabiegi, o których jeszcze do niedawna się nikomu nie śniło lub były traktowane jako novum.

 

Transplantacja własnego zęba - nowoczesna stomatologia w natarciu

Masz ósemkę, która kwalifikuje się do usunięcia, a jednocześnie szóstka czy siódemka jest  w fatalnym stanie? Gdy mają podobne korzenie zamiast implantów możesz pokusić się o zabieg autotransplantacji zęba. Stomatolog usunie ósemkę, przeleczy ją kanałowo poza jamą ustną i umieści ją w zębodole po usuniętym innym zębie. Zabieg należy wykonać podczas jednej wizyty. W takim wypadku na transplantowanym zębie wykonuje się dodatkowo koronę protetyczną, aby uzyskać kształt uzupełnianego zęba – dostosowujemy w ten sposób np. ósemkę do wyglądu szóstki.

Czy można być dawcą zęba i przekazać komuś swoją ósemkę? W tej chwili nie stosuje się takich zabiegów, może będą dostępne w przyszłości, o ile nie zastąpi ich inna technologia – np. ”hodowanie” zębów. Już kilka lat temu prof. Paul T. Sharpe z King’s College London wyhodował w szczęce myszy ząb, używając do tego komórek dziąseł ludzi i zwierząt. Co ciekawe jednak, zęby, które udało się wyhodować, różniły się kolorem i kształtem od innych. Zapewne więc dopóki tej trudności nie da się pokonać, hodowane będą zęby mniej eksponowane, czyli szóstki i siódemki. Nowoczesna stomatologia rozwija się jednak tak szybko, że należy już wkrótce spodziewać się rozwiązania takich "drobnych" problemów.

 

Transplantacja planowana

Czasem ząb sprawia trudności przy leczeniu kanałowym. Jego anatomia lub historia leczenia utrudnia zabieg – nie można np. oczyścić kanałów, które mają skomplikowaną budowę, są zakręcone, zarośnięte lub tkwi w nich złamane narzędzie. Jednak to, co trudne do wykonania w przypadku zęba w jamie ustnej, bywa dużo prostsze w zębie leczonym poza jamą ustną. Stomatolog może ząb usunąć, szybko, dosłownie w kilka minut, przeleczyć go poza jamą ustną i umieścić znów na starym miejscu w zębodole.

Nie wszystkie skomplikowane zabiegi na zębach wyglądają jak z filmów futurystycznych, ale dopiero przyglądając im się uważniej, możemy stwierdzić, jak bardzo są skomplikowane i jak potrafią uchronić nas przed usunięciem zęba. Należą do nich m.in. hemisekcja czy radektomia. Na czym one polegają?

 

Unikamy usunięcia zęba… usuwając jego połowę

Dobrze przygotowany dentysta może dziś w wielu przypadkach pokusić się o podjęcie próby uratowania zębów, które kiedyś kwalifikowałyby się tylko do usunięcia np. po nieudanym leczeniu kanałowym lub gdy takiego leczenia w ogóle nie można było podjąć. Dziś szansa na ratunek pojawia się, gdy zniszczona jest tylko część korzeni w zębach wielokorzeniowych lub część korony i korzeni.

Do zabiegów ratujących nas przed usunięciem zęba należy m.in. hemisekcja, czyli usunięcie części (zwykle połowy) korony zęba wielokorzeniowego wraz z korzeniem. Usuwa się tę część korony, z którą połączony jest usuwamy, chory ząb. Usunięcie odbywa się zatem „w pionie”. Pozostaje pozostała część korony podparta zdrowymi korzeniami. Alternatywą dla hemisekcji jest usunięcie zęba w całości. Pozostały po hemisekcji fragment korony  zęba można odbudować protetycznie. Usuniętego  korzenia nie odbudowuje się. Miejsce po nim goi się i zarasta nową kością. Rodzajem hemisekcji jest premolaryzacja  czyli rozcięcie zęba na pół i pozostawienie obu fragmentów. Stosujemy ten zabieg tylko wtedy, gdy wszystkie korzenie są prawidłowo przeleczone, ale mamy zmiany chorobowe w miejscu połączenia korzeni. Dentyści mają też obecnie w swoim arsenale zabieg radektomii. Polega ona na usunięciu jednego z korzeni zębów wielokorzeniowych z pozostawieniem całej korony zęba.

 

Resekcja wierzchołka korzenia

Pacjent przeszedł leczenie kanałowe zęba, ale zmiany zapalne w kości się nie goją? A może ma odbudowę protetyczną zęba i rozpoczęcie leczenia stanu zapalnego korzenia wiązałoby się z jej zniszczeniem? Nowoczesna stomatologia i tu idzie nam z pomocą. Pomaga w tym przypadku resekcja wierzchołka korzenia czyli odcięcie końcowej części korzenia – na ogół o długości 2-3 mm.  Zwykle dokonuje się jej w zębach przednich. Co następuje dalej? Dentysta wykonuje wypełnienie wsteczne (plombę) kanału resekowanego korzenia przy pomocy specjalnego preparatu (MTA lub biodentyny). Gdyby lekarze nie mieli możliwości wykonania resekcji wierzchołka korzenia, konieczne byłoby usunięcie zęba.

W przypadku wszystkich wymienionych powyżej zabiegów trzeba pamiętać, że stomatolog walczy o to, aby pacjent jak najdłużej mógł zachować własny ząb, ale szanse na powodzenie są umiarkowane. Dentysta pracuje na ogół na bardzo zniszczonym zębie – ponieważ uszkodzenie korzenia to zawsze poważna sprawa i wiąże się ze stanami zapalnymi i z próchnicą. Koszt takiego leczenia jest zwykle nieznacznie niższy od kosztu wykonania implantu. Szanse powodzenia i ostateczna wytrzymałość zęba również są mniejsze.

Foto tytułowe: Flickr.com - HollyBattle


Agnieszka Tryzna

Autor: lek. dent. Agnieszka Tryzna

W gabinecie TWÓJ DENTYSTA doktor specjalizuje się w leczeniu kanałowym pod mikroskopem, protetyką, stomatologią zachowawczą.


Jak myć zęby, aby uniknąć próchnicy

Jak myć zęby prawidłowo?

Jak myć zęby prawidłowo? Czy należy zataczać kółeczka szczoteczką? Ile czasu powinno trwać mycie zębów? Czy pasta z fluorem to konieczność? Na te i na inne pytania związane z codzienną pielęgnacją zębów odpowiada lekarz dentysta Szymon Chełstowski, który pracuje w gabinecie Twój Dentysta w Grójcu.

Ile czasu należy czyścić zęby?

Lek. dent. Szymon Chełstowski: Przede wszystkim należy je czyścić dokładnie i prawidłowo. Jeśli ktoś pyta mnie, jak myć zęby, zawsze odpowiadam, że sam czas czyszczenia nie jest wyznacznikiem prawidłowej pielęgnacji, choć trudno się oczywiście spodziewać, aby można było dobrze umyć zęby w pół minuty. Jeśli szczotkujemy wszystkie zęby w normalnym tempie to powinno nam to zająć od 2 do 5 minut. 2 minuty do minimalny czas czyszczenia zębów jeśli używamy szczoteczki typu medium. Jeśli używamy miękkiej szczoteczki lub szczoteczki elektrycznej powinniśmy myć zęby od 3 do 5 minut. Szczoteczek twardych nie polecamy bo zbyt silnie ścierają szkliwo i traumatyzują dziąsła.

Czy zęby należy myć zataczając kółeczka szczotką?

Dorosłym zalecamy „metodę roll” czyli wymiatanie. Każdy ząb czyścimy ruchem wymiatającym, prowadzonym od nasady do korony, przystawiając szczoteczkę do zębów pod kątem 45 stopni. Szczoteczkę przesuwamy wzdłuż linii dziąseł przechodząc do szczotkowania kolejnych zębów. Dla dzieci bardzo dobra będzie „metoda Fonesa”. Przystawiamy szczoteczkę pod kątem 90 stopni do linii zębów i wykonujemy koliste ruchy. Powierzchnie zewnętrzne czyścimy przy zwartych łukach zębowych, powierzchni wewnętrzne i zgryzowe oczywiście przy otwartych 😉

Czy można wyczyścić zęby skutecznie bez nitkowania?

Nie jest to możliwe. Szczoteczka czyści tylko 3 z 5 powierzchni zęba. Przestrzenie między zębami można wyczyścić dokładnie przy pomocy nitki. Przy szerszych przestrzeniach zalecane są szczoteczki międzyzębowe. Jeśli  nie radzimy sobie z używaniem nitki dentystycznej możemy stosować irygator stomatologiczny. Obecnie możemy też używać szczoteczek sonicznych, które działają w pewnej odległości od zębów i mogą dzięki temu czyścić w pewnym stopniu przestrzenie między zębami.

Jakiej ilości pasty do zębów używać?

W przypadku dorosłych wystarczy objętość ziarnka grochu. U dzieci podobnie, ale należy stosować się do zaleceń opisanych na tubce. W sprzedaży są pasty dla osób w różnym wieku.

Czy pasta z fluorem to konieczność, aby prawidłowo dbać o zęby?

Tak, ponieważ fluor tworzy fluoroapatyt – bardzo ważny składnik szkliwa. Jeśli nie możemy używać past z fluorem, możemy go zastąpić pastą z hydroksyapatytem, tzw. płynnym szkliwem.

Jak często zmieniać szczoteczkę do zębów?

Należy wymieniać ją gdy zobaczymy oznaki zużycia, jakimi jest wyginanie się włosków. Zwykle wymiana jest konieczna raz w miesiącu, najwyższej jakości szczoteczki dostępne w sprzedaży mogą nam służyć maksymalnie 3 miesiące.

Jakie błędy popełniamy najczęściej myjąc zęby? Jak myć zęby skutecznie?

Przede wszystkim myjemy je za krótko. Innym ważnym błędem jest zbyt mocne przyciskanie szczoteczki. Często także, osoby które myją zęby kilka minut i tak pomijają niektóre powierzchnie, zwłaszcza tych trudniej dostępnych, z tyłu. Problemem szczególnie rozpowszechnionym jest brak używania nici dentystycznej lub irygatora. Jeśli ktoś zastanawia się, jak myć zęby, aby uniknąć próchnicy, musi sobie zdać sprawę, że używanie wyłącznie szczoteczki to za mało. Musimy dodatkowo sięgać też regularnie po nić dentystyczną.

Ile czasu po posiłku możemy odczekać maksymalnie z myciem zębów, aby nie dopuścić do ich uszkodzenia? Czy zależy to od rodzaju pokarmu?

Po zjedzeniu słodkich pokarmów zalecam natychmiast wyszczotkować zęby. To szczególnie ważne w przypadku dzieci, które mają niedojrzałe szkliwo. Jeśli zjemy kwaśne pokarmy – np. soki lub cytrusy, należy odczekać ze szczotkowaniem ok 30 min.


 

Szymon Chełstowski

Autor: lek. dent. Szymon Chełstowski

W gabinecie TWÓJ DENTYSTA doktor zajmuje się chirurgią stomatologiczną, implantologią, protetyką i stomatologią zachowawczą.