popękane zęby czy można je ratować

Czy można uratować pęknięte zęby?

Czy pęknięte zęby się leczy? A może trzeba je koniecznie usunąć? Jakie możliwości ma obecnie stomatolog w przypadku pękniętych lub złamanych zębów?

Jak leczy się pęknięte zęby lub uzupełnia odłamane fragmenty? Czy wybity ząb można wstawić, czy też konieczny jest implant lub most protetyczny? Czy złamany kawałek zęba można przykleić? W tym artykule odpowiemy na te pytania.

 

Leczenie uszkodzonych zębów – co potrafi współczesna stomatologia?

Najczęstsze mechaniczne urazy uzębienia to:

  • pęknięte zęby
  • „odkruszenie zęba”,
  • złamanie zęba,
  • wybicie zęba.

Gdy dojdzie do urazu mechanicznego należy jak najszybciej udać się do dentysty. Jeśli nie ma innego wyjścia, trzeba zgłosić się na ostry dyżur stomatologiczny. Szybkość działania szczególnie w przypadku wybicia zęba jest kluczowa.

 

Czy można uratować wybity ząb?

Stomatolog może dokonać reimplantacji zęba. Musi jednak być spełnionych kilka warunków, a zabieg nie daje gwarancji powodzenia. Co zrobić jeśli mamy wybity ząb? Przede wszystkim nie powinniśmy pozwolić na wyschnięcie korzenia zęba. Choć może się to na pierwszy rzut oka wydać dziwnym zachowaniem, najlepiej po przemyciu jamy ustnej i zęba umieścić go w zębodole, chwytając za koronę i zamknąć usta. Następnie należy jak najszybciej znaleźć się u dentysty aby jak najmniej komórek korzenia zęba obumarło. Idealnie jeśli stomatolog przyjmie nas w ciągu ok. 30 minut od wybicia zęba. Jeśli ząb będzie umieszczony w zębodole szanse na jego reimplantacje są też po godzinie, a nawet dwóch, ale spada prawdopodobieństwo powodzenia zabiegu. „Przechowanie” zęba w jego naturalnym środowisku, jakim jest jama ustna zwiększa szansę na zachowanie przy życiu komórek korzenia. W ostateczności, można trzymać wybity ząb w soli fizjologicznej lub mleku.

 

Wybitego zęba nie można poddać reimplantacji – co dalej?

Jeśli wybity ząb nie kwalifikuje się do reimplantacji, dentysta zaproponuje nam wykonanie mostu protetycznego lub implantu z koroną protetyczną. Most składa się z filarów i przęsła. Dentysta oszlifuje zęby sąsiadujące z zębodołem po wybitym zębem i zamocuje na nich most protetyczny. Przęsło mostu wypełni lukę po zębie. W ten sposób można też uzupełnić brak dwóch, a nawet trzech wybitych zębów, co zdarza się w przypadku urazów mechanicznych. Bardziej skomplikowanym i długotrwałym zabiegiem będzie zastąpienie wybitego zęba implantem, który zostanie umieszczony w kości. Na nim dentysta zamocuje koronę wykonaną z materiału kompozytowego lub porcelany.

 

Złamany ząb – leczenie

W przypadku złamanych zębów o leczeniu w dużym stopniu decyduje fakt, czy w wyniku urazu uszkodzona jest nie tylko korona, ale także korzeń zęba. Jeśli złamanie dotyczy tylko części korony i nie została naruszona miazga, dentysta może uzupełnić uszkodzenie plombą lub w przypadku przednich zębów zastosować licówkę. Licówka to płytka umieszczana na powierzchni zęba, zapewniająca dobry efekt estetyczny. Takimi metodami można leczyć też wszelkie lżejsze urazy, takie jak odkruszenia bardzo małego fragmentu zęba lub zupełne zniszczenie szkliwa na małej powierzchni.

Jeśli złamanie spowodowało odsłonięcie miazgi, ale korzeń nie jest rozchwiany, ani pęknięty dentysta wykonuje leczenie kanałowe. Następnie mocuje koronę protetyczną na wkładzie koronowo-korzeniowym.

Najgorzej rokującym przypadkiem złamania jest takie, które wiąże się z naruszeniem korzenia zęba. Jeśli korzeń pękł, konieczne będzie usunięcie zęba i zastosowanie mostu lub implantu z koroną protetyczną.

 

Co zrobić z pękniętym zębem?

W przypadku pęknięć łatwo pomylić uszkodzenie samego szkliwa z głębszym pęknięciem. Dlatego decydujące są w takim przypadku oględziny dokonane przez stomatologa i wykonanie zdjęcia rtg.

Jeśli pęknięte jest tylko szkliwo, często nie podejmuje się żadnego działania poza stosowaniem past przeciwdziałających nadwrażliwości zębów na zimno i ciepło. Konieczne może być też z czasem usuwanie przebarwień, które zaczną powstawać w szczelinach w związku z odkładaniem się osadów. Pęknięte szkliwo na przednich zębach można zamaskować też licówkami.  A co, jeśli pęknięcia są wyjątkowo głębokie i pojawi się w nich próchnica? Lekarz opracowuje ząb i może zastosować wypełnienie oraz licówki lub koronę protetyczną.

Pęknięcie szkliwa często bywa spowodowane przez urazy mechaniczne. W wielu przypadkach jest też efektem złych nawyków. Należy do nich np. obgryzanie paznokci albo przedmiotów, takich jak ołówki lub długopisy. Pęknięte szkliwo to także częsty towarzysz bruksizmu – czyli zgrzytania zębami.

 

Pęknięte zęby - postępowanie

W przypadku pękniętych zębów, podobnie jak przy złamaniach, na leczenie ma wpływ zakres uszkodzenia. Jeśli pęknięta jest tylko korona, a miazga nie została naruszona wystarczy opracowanie mechaniczne zęba i wykonanie wypełnienia (plomby) lub nakładu kompozytowego. Gdy pęknięcie jest głębsze i sięga miazgi, dentysta przeprowadzi leczenie kanałowe i zastosuje najprawdopodobniej endokoronę lub koronę protetyczną na wkładzie koronowo-korzeniowym. Jeśli pęknięta jest nie tylko korona, ale także korzeń, konieczne jest usunięcie zęba i zastosowanie mostu lub implantu.

Foto tytułowe: Designed by Brgfx

 

Szymon Chełstowski

Autor: lek. dent. Szymon Chełstowski

W gabinecie TWÓJ DENTYSTA doktor zajmuje się chirurgią stomatologiczną, implantologią, protetyką i stomatologią zachowawczą.


endokorona i korona protetyczna

Leczenie kanałowe – co dalej? Odbudowa zęba po leczeniu kanałowym

Leczenie kanałowe pod mikroskopem znacznie zwiększyło możliwości skutecznego ratowania zębów, które dawniej trzeba by usunąć. Ząb po leczeniu kanałowym jest jednak na ogół zniszczony i osłabiony. Jakie możliwości odbudowy może nam zaoferować dentysta?

Wybór rodzaju odbudowy zęba zależny od stopnia utraty jego naturalnych tkanek. Dentysta może nam obecnie zaproponować endokoronę lub wkład koronowo-korzeniowy z koroną protetyczną. Wyleczony kanałowo ząb może być też filarem mostu protetycznego, jeśli zachodzi potrzeba uzupełnienia braku zęba obok.

 

Dlaczego ząb jest osłabiony po leczeniu kanałowym?

Leczenie kanałowe jest podejmowane w przypadku bardzo poważnych uszkodzeń zęba i wymaga usunięcia miazgi zębowej. Najczęściej ząb leczony kanałowo ma już bardzo zniszczoną koronę i wymaga odbudowy obejmującej dużą część jego struktury. Na ogół takie zęby są wydrążone w środku i w części koronowej pozostają z nich w najlepszym wypadku ściany. Usunięcie miazgi sprawia, że zęby po leczeniu kanałowym są nieodżywiane i przez to podatniejsze na złamanie i kruszenie niż zdrowe, żywe uzębienie. Dawniej zęby po leczeniu kanałowym najczęściej były wypełniane plombami. To nie tylko ich nie wzmacniało, ale także nie pozwalało na uformowanie korony tak, aby miała swój pierwotny kształt. Dziś z pomocą przychodzą endokorony i korony protetyczne.

 

Endokorony zamiast dużych wypełnień

Endokorony są alternatywą dla dużych plomb. Aby nałożyć endokoronę, dentysta wypełnia najpierw leczone kanały, a następnie przygotowuje ząb usuwając wszelkie cienkie ścianki naturalnej korony, które są zagrożone popękaniem. Na tak opracowanym zębie dentysta umieszcza endokoronę, będącą jednolitym nakładem wykonanym z porcelany lub kompozytu.

To rozwiązanie, które przypomina nakłady overlay i onlay. Technika wykonania jest podobna. Różnica tkwi w tym, że onlay i overlay stosuje się w przypadku zębów z rozległymi ubytkami ale takich, które nie były leczone kanałowo. Endokorona to rozwiązanie pozwalające wzmocnić ząb po leczeniu kanałowym i zabezpieczyć go lepiej przed dalszymi zniszczeniami. Ma ona też zwykle większą objętość niż inlay lub overlay, które zastępują tylko część naturalnej korony.

 

Dlaczego endokorona jest lepsza niż plomba?

Endokorona zapobiega dalszemu uszkodzeniu zęba leczonego kanałowo. Plomba dużo słabiej chroni zniszczony już poważnie ząb ponieważ podczas żucia nie zabezpiecza go przed nierównomiernym naciskiem na cienkie ścianki otaczające wypełniony ubytek. Endokorona (a także inlay i onlay w przypadku mniej zniszczonych zębów) pozwala równomiernie rozłożyć siły nacisku na ząb. Dzięki temu zmniejsza się prawdopodobieństwo odłamywania się cienkich ścian lub pionowego pęknięcia korzenia zęba, co na ogół wiąże się z koniecznością jego usunięcia. Endokorona, nawet jeśli nie zabezpieczy całkowicie zęba przed postępującym zniszczeniem to poważnie je opóźni. Jeśli stan zęba mimo to pogorszy się – np. nastąpią pęknięcia pozostawionych części naturalnej korony, dentysta może wymienić endokoronę na koronę protetyczną z wkładem korzeniowo koronowym.

Endokorona lepiej niż plomba chroni ząb przed próchnicą. Wynika to z jej lepszej szczelności brzeżnej. Endokorona dokładniej niż wypełnienie przylega do pozostawionych części naturalnych zęba. Plomby mają pewne tendencje do odkształcania się, które są niewielkie w przypadku małych wypełnień, ale w przypadku bardzo dużych wypełnień ten problem narasta. Wszelkie nieszczelności zwiększają prawdopodobieństwo zmian próchniczych na styku naturalnych tkanek i wypełnienia.

Dużą zaletą endokoron jest możliwość wiernego odtworzenia pierwotnego kształtu korony zęba. To ważne ponieważ zapewnia zachowanie naturalnej równowagi między siłami oddziaływującymi na całe uzębienie podczas żucia. Dokładnie przeprowadzona odbudowa powoduje, że odtworzone zostają wszystkie punkty styczne między zębem w szczęce i odpowiadającym mu zębem w żuchwie. Odbudowa z zachowaniem pierwotnych kształtów ma też znaczenie dla utrzymania higieny – dzięki zachowanym szczelinom między zębami, możliwe jest efektywne szczotkowanie i nitkowanie.

 

Korony z wkładem koronowo-korzeniowym

Do odbudowy bardzo silnie zniszczonych zębów, z których pozostała tylko część korzeniowa stosuje się korony protetyczne z wkładem korzeniowo-koronowym. Wkład jest osadzony w korzeniu zęba i zamocowany przy zastosowaniu cementu stomatologicznego. Na górnej części wkładu mocuje się koronę protetyczną, wykonywaną obecnie najczęściej z materiału kompozytowego lub porcelany.

W przypadku zębów zniszczonych w stopniu niepozwalającym na odbudowę alternatywą dla koron protetycznych mogą być implanty. Ich użycie wiąże się z usunięciem korzenia i bardziej skomplikowanym zabiegiem, który zawsze niesie też ze sobą pewne ryzyko niepowodzenia.

 

Ząb po leczeniu kanałowym jako filar mostu protetycznego

Zęby w których przypadku konieczne było leczenie kanałowe mogą w razie konieczności stanowić też filar mostu protetycznego. W takim przypadku dentysta postępuje z nimi podobnie jak przy mocowaniu korony protetycznej. Różnica polega na tym, że w końcowej fazie, zamiast pojedynczej korony, dentysta nakłada na ząb most. Jego drugi koniec opiera się na innym zębie.

Mosty protetyczne służą do uzupełniania brakujących zębów po ich ekstrakcji. Most składa się z filarów zamocowanych na dwóch zębach oraz przęsła, uzupełniającego istniejącą między nimi lukę, miejsce po usuniętym zębie.

Zęby, które służą jako filary mogą mieć zarówno opracowane, naturalne korony, jak i korony protetyczne lub endokorony.

Stosowanie endokorony zwiększa szansę na dłuższe zachowanie zębów po leczeniu kanałowym w dobrym stanie. Gdy ta metoda przestanie być wystarczająca dentysta może zastosować koronę protetyczną z wkładem korzeniowo-koronowym. Leczenie kanałowe nie musi nieść ze sobą konieczności usunięcia zęba w przyszłości.

Agnieszka Tryzna

Autor: lek. dent. Agnieszka Tryzna

W gabinecie TWÓJ DENTYSTA doktor specjalizuje się w leczeniu kanałowym pod mikroskopem, protetyką, stomatologią zachowawczą.


Mosty protetyczne

Mosty protetyczne pozwalają uzupełnić brak zębów wykorzystując sąsiadujące z luką zęby lub implanty. Składają się z dwóch elementów:

  • filary mostu – czyli zęby lub implanty po dwóch stronach uzupełnianej luki w uzębieniu
  • przęsło mostu – część umieszczana tam, gdzie brak zęba, opierająca się z dwóch stron na filarach

Np. jeśli brak piątki, czwórka i szóstka mogą zostać wykorzystane jako filary, a w miejscu piątki pojawi się przęsło. Mosty mogą być dłuższe i wypełniać luki po dwóch lub 3 zębach, a nawet odbudowywać całe łuki zębowe.

"Read More"


Korony zębów i mosty protetyczne

Korony protetyczne, sposób na trwałą odbudowę zębów

Korony zębów pozwalają na wzmocnienie silnie uszkodzonych zębów i poprawę ich wyglądu. Mosty protetyczne to z kolei rozwiązanie, które umożliwia uzupełnienie częściowych braków w uzębieniu bez stosowania implantów.

"Read More"